دلیل تمایل 64 درصدی جوانان ترکیه برای مهاجرت

خشم از پدیده خویشاوندسالاری و پارتی بازی، از مهمترین دلایل تمایل جوانان ترکیه به مهاجرت است.

به گزارش مرکز فرهنگی قفقاز ، دیروز بسیاری از روزنامه‌ها و شبکه‌های تلویزیونی ترکیه، نتایج یک تحقیقات میدانی معتبر را منتشر کردند که از بسیاری جهات برای جامعه و سیاستمداران نگران‌کننده است.

موسسه تحقیقاتی «ماک» ترکیه، دیروز اعلام کرد که تازه‌ترین تحقیق میدانی خود را با یک جامعه هدف 8 هزار نفری، درباره مهاجرت انجام داده است. تحلیل نتایج نهایی این تحقیق نشان داد که میل به مهاجرت در میان جوانان ترکیه به بالاترین درجه در سالیان اخیر رسیده است. طبق این تحقیق، اکثریت قریب به اتفاق جوانان به دلیل نگرانی در مورد آینده، نگرانی در مورد یافتن شغل و مشکلات مربوط به درک خود از آزادی، به ترک ترکیه فکر می‌کنند.

تمایل بالا به مهاجرت

تحقیق میدانی شرکت ماک ترکیه در 62 استان از 81 استان ترکیه با مشارکت 8 هزار نفر از جوانان با رده سنی 18 تا 29 ساله انجام شده است. وقتی از آنها پرسیده شد: «اگر تابعیت کشور دیگری به شما اعطا شود، آیا حاضرید ترکیه را ترک کنید؟» چنین پاسخ‌هایی دریافت شد:
الف) بله. ترکیه را ترک می‌کنم و می‌روم: 64 درصد.
ب) نه، من در کشور خودم می‌مانم: 14 درصد.

در میان کشورهایی که جوانان مایل به مهاجرت ترجیح می‌دهند، اسامی کشورهای اتحادیه اروپا، آمریکا، کانادا و اسکاندیناوی برجسته است.

خشم از پارتی بازی و خویشاوندسالاری

در تحقیق موسسه مستقل ماک ترکیه، از جوانان سوال شده آیا به زعم آنان در ترکیه پدیده پارتی بازی و خویشاوندسالاری وجود دارد و این پدیده در دستیابی به شغل تاثیر دارد یا نه؟ پاسخ‌ها از این قرار است:
الف) پارتی بازی و خویشاوندسالاری تنها راه پیداکردن شغل است: 74.7 درصد.
ب) شایستگی فردی تنها راه یافتن شغل است: 13.2 درصد.

پروفسور دکتر دمت لوک اوغلو رئیس گروه جامعه‌شناسی دانشگاه یدی تپه که در طراحی و هدایت این تحقیق میدانی فعالیت داشته می‌گوید: «وقتی 64 درصد از جوانان می‌خواهند برای آینده‌ای بهتر در خارج از کشور زندگی کنند و در عین حال، 75 درصد معتقدند که خویشاوندسالاری مؤثرتر از استعداد است، ما با یک بحران جدی روبرو هستیم. نتایج این تحقیق میدانی و کارهای مشابه آن، باید مقامات را بیدار کند».

درک جوانان ترکیه از هویت

از نظر تعاریف هویت، 29.6٪ از جوانان گفتند که «بیش از یک هویت» دارند. چند گزینه مهم در بین تعاریف هویتی از این قرار است:
الف) من یک آتاترکیست هستم: 27.5 درصد.
ب) من یک ملی‌گرا-آرمان‌گرا هستم: 15.8 درصد.
ج) من یک مذهبی هستم: 12.2. درصد.
د) من یک ملی‌گرای کُردی هستم: 7.8 درصد.
ه) من یک لیبرال هستم: 3.4 درصد.
و) من یک سوسیالیست-کمونیست هستم: 2.4 درصد.

نکته جالب توجه درباره تعاریف جوانان ترکیه از مقولات هویتی، این است که در نتایج این نظرسنجی، شاهد شکل گرفتن یک دوقطبی آشکار هستیم که در آن جوانان آتاترکیست و جوانان محافظه کار، عملاً در مقابل هم هستند.

تصور جوانان از آزادی

یکی دیگر از موضوعاتی که در تحقیق میدانی مزبور درباره آن سوال شده، تصور جوانان ترکیه از مقوله آزادی است. از پاسخ دهندگان پرسیده شده: آیا آزاد هستید؟ پاسخ‌ها از این قرار است:
الف) کاملاً آزاد نیستم: 43.8 درصد.
ب) تا حدی آزادم: 29.3 درصد.
ج) کاملاً آزادم: 15.2 درصد.

در این مطالعه، 53.2 درصد از جوانان اظهار داشتند که نمی‌توانند آزادانه افکار خود را در رسانه‌های اجتماعی بیان کنند.

تصور درباره شادی

یکی دیگر از سوالات تحقیق میدانی موسسه ماک ترکیه از 8 هزار جوان این کشور چنین بود: آیا شاد و خوشحال هستید؟ پاسخ‌ها چنین است:
الف) خوشحال نیستم: 27.5 درصد.
ب) اصلاً خوشحال نیستم: 23 درصد.
ج) خوشحالم: 18.2 درصد.
د) خیلی خوشحالم: 7.8 درصد.

در ادامه، موضوع شکاف نسلی نیز در این مطالعه مورد توجه قرار گرفته و سوال شد: آیا بزرگسالان جوانان را درک می‌کنند؟ پاسخ‌ها چنین است:
الف) خیر. درک نمی‌کنند: 42.5 درصد.
ب) 38.8 درصد. کمی درک می‌کنند.

مشکل اصلی کجاست؟

این نخستین بار نیست که تمایل جوانان ترکیه برای مهاجرت و ترک کشور، از سوی موسسات تحقیقاتی و نظرسنجی و دانشگاه‌ها مورد توجه قرار می‌گیرد. اما واقعیت این است که هیچگاه دامنه اشتیاق جوانان برای ترک کشورشان در ترکیه به چنین سطحی نرسیده بود.

کارشناسان مطالعات جامعه شناسی جوانان در ترکیه می‌گویند، سیاستی که حزب عدالت و توسعه در چند سال گذشته اتخاذ کرده، اصلی‌ترین دلیل در بالابردن درصد نارضایتی و میل به مهاجرت است.

بر اساس این سیاست که توسط اتاق فکر حزب عدالت و توسعه طراحی و در اختیار نهادهای دولتی گذاشته شده، دامنه دوقطبی سیاسی – حزبی، از سطح رقابت‌های انتخاباتی و کمپین‌های حزبی، حالا به معادلات استخدامی نیز کشیده شده و حالا در استخدام نیرو در بخش‌های مختلف، صرفاً ارائه رزومه‌های تحصیلی و مهارتی سطح بالا ملاک نیست و علاوه بر این، داوطلبان باید در مصاحبه شفاهی نیز، امتیازات لازم را کسب کنند.

اما نکته مهم اینجاست که در مصاحبه شفاهی، افراد حاضر در مصاحبه به دنبال این هستند که صرفاً جوانانِ دارای گرایش سیاسی و اجتماعی به حزب عدالت و توسعه و حزب حرکت ملی را استخدام کنند. این همان موضوعی است که بارها از سوی احزاب مخالف نیز مورد انتقاد قرار گرفته است.

البته علاوه بر این، شهرداری‌های وابسته به حزب عدالت و توسعه و حتی شرکت‌های خصوصی و گروه‌های صنعتی خصوصی نزدیک به حزب حاکم نیز، در استخدام نیرو، فیلترهای سیاسی – حزبی را اعمال می‌کنند و در نتیجه دوقطبی سیاسی در فضای اجتماعی، حوزه‌های کاری و استخدامی را نیز در بر می‌گیرد.